Maker là gì?
Maker là bên đưa ra báo giá trước trên sổ lệnh và sau đó giao dịch khi một lệnh khác khớp với báo giá đó. Sổ lệnh ghi nhận các báo giá mua, bán chưa được khớp và khối lượng tương ứng. Trên thị trường giao ngay và thị trường hợp đồng tiền mã hóa sử dụng sổ lệnh, maker cung cấp mức giá mà người khác có thể chấp nhận để mua hoặc bán.
Một giao dịch maker diễn ra như thế nào?
Nếu lệnh không khớp ngay sau khi gửi mà nằm chờ trên sổ lệnh, nó cung cấp báo giá cho những giao dịch sau. Khi một lệnh đối ứng đến sau chấp nhận giá đó và giao dịch được thực hiện, bên đưa ra báo giá ban đầu là maker của lần khớp ấy.
Ví dụ, giả sử giá bán thấp nhất trên một thị trường giao ngay hiện là 100 USDT. Một người gửi lệnh mua giới hạn ở 99 USDT. Do không có lệnh bán phù hợp, lệnh mua này vào sổ lệnh trước. Sau đó, người khác gửi lệnh bán có thể khớp với lệnh mua, và hai bên giao dịch ở 99 USDT. Bên đặt lệnh mua chờ trước là maker. USDT là tài sản định giá trong ví dụ. Các số chỉ nhằm minh họa, với giả định lệnh hợp lệ và có thể khớp với nhau.
Bên bán cũng có thể là maker: khi lệnh bán đặt trước được khớp với lệnh mua đến sau, bên đưa ra giá bán ban đầu là maker. Vì vậy, maker không phải danh tính cố định của người mua hay người bán, mà là vai trò trong một lần khớp cụ thể.
Đưa ra báo giá tạo cơ hội khớp cho các lệnh khác, thường gọi là cung cấp thanh khoản. Thanh khoản ở đây là khả năng thị trường thực hiện giao dịch tại những mức giá tương ứng. Lệnh còn chờ không có nghĩa là đã hoàn tất mua bán và cũng không bảo đảm sẽ khớp trong tương lai.
Maker khác taker như thế nào?
Khác biệt nằm ở bên đưa ra báo giá trước và bên chấp nhận báo giá có sẵn. Bên khớp ngay với lệnh đã có trên sổ lệnh là taker. Trong ví dụ, lệnh mua chờ trước là maker, còn lệnh bán đến sau khớp với nó là taker.
| Tiêu chí | Maker | Taker |
|---|---|---|
| Cách tham gia giao dịch | Đưa ra báo giá trước trên sổ lệnh, rồi được khớp sau | Chấp nhận báo giá có sẵn trên sổ lệnh và giao dịch |
| Tác động đến khối lượng báo giá | Thêm khối lượng có thể khớp khi đặt lệnh | Lấy đi khối lượng có thể khớp tương ứng khi giao dịch |
| Quan hệ với chiều mua bán | Bên mua và bên bán đều có thể là maker | Bên mua và bên bán đều có thể là taker |
Vai trò phải được xác định theo từng lần khớp thực tế. Một lệnh giới hạn có thể khớp ngay một phần, và phần đó là taker. Khối lượng còn lại vào sổ lệnh; chỉ khi được lệnh khác khớp sau đó mới tạo thành giao dịch maker. Không thể mặc định toàn bộ lệnh có cùng một vai trò.
Vì sao phí phân biệt maker và taker?
Nền tảng có thể đặt mức phí khác nhau cho việc cung cấp và lấy đi báo giá. Ví dụ, phần giải thích phí giao dịch của OKX tính riêng hai vai trò và cho biết phí maker thường thấp hơn nhằm khuyến khích cung cấp báo giá. Phí cụ thể vẫn phụ thuộc vào biểu phí của tài khoản và sản phẩm giao dịch; không có mức chênh lệch thống nhất áp dụng cho mọi lệnh.
Lệnh giới hạn không nhất thiết chịu phí maker. Nếu khớp ngay với báo giá có sẵn sau khi gửi, phần khớp đó vẫn được xác định là taker. Phần chưa khớp không phát sinh phí tính trên giao dịch đã thực hiện.
Maker cũng không đồng nghĩa với “nhà tạo lập thị trường”. Maker mô tả vai trò trong lần khớp, còn nhà tạo lập thị trường (market maker) thường là người tham gia liên tục cung cấp giá mua và bán. Nhà tạo lập thị trường cũng có thể có giao dịch taker, và người giao dịch thông thường cũng có thể có giao dịch maker.
Thuật ngữ liên quan
Tìm hiểu taker, lệnh Post-Only và chênh lệch giá mua–bán, hoặc trở lại bảng thuật ngữ tiền mã hóa.
Nguồn tham khảo
© 2025 OKX. Bài viết này có thể được sao chép hoặc phân phối toàn bộ, hoặc trích dẫn các đoạn không quá 100 từ, miễn là không sử dụng cho mục đích thương mại. Mọi bản sao hoặc phân phối toàn bộ bài viết phải ghi rõ: “Bài viết này thuộc bản quyền © 2025 OKX và được sử dụng có sự cho phép.” Nếu trích dẫn, vui lòng ghi tên bài viết và nguồn tham khảo, ví dụ: “Tên bài viết, [tên tác giả nếu có], © 2025 OKX.” Một số nội dung có thể được tạo ra hoặc hỗ trợ bởi công cụ trí tuệ nhân tạo (AI). Nghiêm cấm các tác phẩm phái sinh hoặc hình thức sử dụng khác đối với bài viết này.
